سنجش رفاه اجتماعی
یکی از شاخص های سنجش رفاه یک جامعه، شاخص "رفاه اجتماعی سن" می باشد.
از اهداف مهم هر نوع سیاست گذاری اقتصادی، بهبود رفاه عمومی و مشخصا افزایش رفاه اقشار کمتر بهره مند جامعه است. از جمله شاخص های سنجش رفاه یک جامعه، شاخص رفاه اجتماعی آمارتیا سن (Amartya Sen) می باشد.
متغیرهای اصلی در شاخص آمارتیا سن، درآمد سرانه و ضریب جینی هستند. در واقع حاصل ضرب درآمد سرانه در تفاضل ضریب از عدد یک (که شاخص بهبود توزیع درآمد نامیده می شود)، می تواند تحلیلی بر تغییرات درآمدی (رشد یا رکود) و تغییرات در توزیع درآمد در سال های مختلف را به صورت همزمان ارائه دهد.
میانگین رشد سالانه شاخص رفاه اجتماعی طی سال های 78 تا 85 ، حدود 4 درصد است که در سال های 84 و 85 این رشد روندی منفی دارد.
|
سال |
درآمد سرانه (هزار ریال) |
شاخص بهبود توزیع درآمد |
شاخص رفاه اجتماعی |
نرخ رشد سالانه |
|
1378 |
4.146 |
580/0 |
2.405 |
- |
|
1379 |
4.279 |
570/0 |
2.440 |
1.45 |
|
1380 |
4.371 |
575/0 |
2.513 |
2.99 |
|
1381 |
4.807 |
580/0 |
2.788 |
10.94 |
|
1382 |
5.138 |
590/0 |
3.032 |
8.75 |
|
1383 |
5.339 |
597/0 |
3.187 |
5.1 |
|
1384 |
5.546 |
570/0 |
3.161 |
0.08 - |
|
1385 |
5.466 |
570/0 |
3.116 |
1.42 - |
(استخراج شده از آمارهای بانک مرکزی)
بررسی مالی وضعیت هزینه های فرهنگی خانوارها در سطح استان لرستان
1. بررسی هزینه متوسط خالص سالانه یک خانوار شهری
|
سال |
1375 |
1381 |
1382 |
1383 |
1384 |
1385 |
|
ریال |
8603410 |
28999445 |
36432977 |
44863258 |
53487225 |
58607918 |
2. متوسط هزینه خالص خانوار ها در زمینه خدمات فرهنگی (به قیمت جاری)
|
سال |
1375 |
1381 |
1382 |
1383 |
1384 |
1385 |
|
ریال |
333618 |
1107798 |
1153911 |
1631421 |
1967327 |
1517584 |
3. متوسط هزینه خالص خانوار ها در زمینه خدمات فرهنگی (به قیمت ثابت/واقعی)
(با احتساب میانگین 15 درصد تورم سالانه ، سال 1381 به عنوان سال پایه)
|
سال |
-- |
1381 |
1382 |
1383 |
1384 |
1385 |
|
ریال |
-- |
1107798 |
980824 |
1141994 |
1082030 |
607033 |
تحلیل و بررسی:
بررسی فوق نشان می دهد به دلیل شرایط خاص اقتصاد سیاسی ایران و روند رو به تزاید نرخ تورم از سویی و کاهش فعالیت های بالنده ی اشتغال زا در سطح استان، خانوارها مجبورند برای امرار معاش خود بخش مهمی از درآمد سالانه را صرف اجاره بهای مسکن و کالاهای اساسی خوراکی صرف کنند و روند هزینه های فرهنگی خانوارها نه تنها در یک سطح ثابت نماند بلکه رو به افول نیز قرار گیرد.
نکته بسیار نگران کننده آنجا ست که معمولا در شرایطی که خانوارها در زمینه های هزینه برای کالاهای فرهنگی دچار مشکل می شوند دولت با اقدامات و سیاست های حمایتی بخشی از این نارسائی ها را جبران می کند که آمار و شاخص های رسمی منتشر شده از هیچ سیاست خاص و منسجم حمایتی – فرهنگی از سوی دولت حکایت نمی کنند.
بررسي وضعيت بيكاري در استان لرستان
سعيد اشيري
الف) مفاهيم:
1. جمعيت فعال از نظر اقتصادي: تمامي اعضاء 10 ساله و بيشتر خانوارها كه در هفت روز گذشته (قبل از مراجعه مامور آمارگيري) شاغل و يا بيكار (جوياي كار) بوده اند، جمعيت فعال از نظر اقتصادي به شمار مي آيند.
2. جمعيت غير فعال از نظر اقتصادي: تمامي اعضاء 10 ساله و بيشتر خانوارها كه در هفت روز گذشته (قبل از مراجعه مامور آمارگيري) شاغل و يا بيكار (جوياي كار) نبوده اند، جمعيت غير فعال از نظر اقتصادي به شمار مي آيند (شامل محصل، خانه دار، داراي درآمد بدون كار و ...).
3. نرخ بيكاري: عبارت است از نسبت تعداد بيكاران (جوياي كار) 10 ساله و بيشتر به جمعيت فعال 10 ساله و بيشتر (شاغل و بيكار) ضربدر 100 .
4. نرخ اشتغال: عبارت است از نسبت تعداد شاغلان 10 ساله و بيشتر به جمعيت فعال 10 ساله و بيشتر (شاغل و بيكار) ضربدر 100 .
ب) جمعيت 10 ساله و بيشت تر در كل استان
|
شرح |
جمعيت 10 ساله و بيشتر |
جمعيت فعال از نظر اقتصادي |
جمعيت غير فعال اقتصادي | ||
|
جمع |
شاغل |
بيكار (جوياي كار) | |||
|
كل استان مرد و زن آبان 1375 ........ |
1.150.638 |
378.214 |
308.305 |
69.899 |
754.707 |
|
آبان 1385 ........ |
1.453.019 |
584.270 |
414.377 |
169.893 |
858.028 |
|
دورود .............. |
135.359 |
51.804 |
34.466 |
17.338 |
82.501 |
|
ازنا ................. |
60.688 |
26.373 |
19.774 |
6.599 |
|